Het Groot Dictee

Tommy Wieringa schrijft dit jaar Het Groot Dictee der Nederlandse Taal. Deze 21ste editie van het Dictee wordt op woensdag 15 december bij de NTR*) uitgezonden.

Wieringa (43) is vooral bekend van zijn roman Joe Speedboot (2005), waarvoor hij de Ferdinand Bordewijk Prijs voor verhalend proza ontving.
Caesarion werd in 2009 genomineerd voor de AKO Literatuurprijs.

Essays en beschouwingen van Wieringa verschenen in de Volkskrant en NRC Handelsblad. Verder heeft Wieringa een column in treinkrant De Pers en in cultureel magazine Hollands Diep.

Het Groot Dictee der Nederlandse Taal wordt georganiseerd door de Volkskrant, in samenwerking met de NPS*).
Vorig jaar was Gerrit Komrij verantwoordelijk voor de tekst.

Op basis van de voorronde die medio november in de Volkskrant staat, worden de Nederlandse deelnemers voor het Groot Dictee geselecteerd. De overige deelnemers komen uit Vlaanderen.
______

*) vanaf 1 september krijgt de NPS een andere naam:

NPS + Teleac + RVU = NTR

Het Groot Dictee der Nederlandse Taal is dit jaar gewonnen door een Nederlander: Hans Bliek had 7 fouten.
Hij is 55 jaar, afkomstig uit Eindhoven en van beroep administratief medewerker.



Op plaats 2 en 3 staan Belgen. Het zijn Kristof Vandevenne, van beroep payroll consulent, en 
Jan Van Den Berghe, journalist/tv-maker en tevens een van de Vlaamse prominente deelnemers.

Zij hadden respectievelijk 9 en 10 fouten.


Beste prominente Nederlanders:
22 fout Anniko van Santen (presentatrice Opsporing Verzocht)
24 fout Bart Chabot (schrijver/dichter/performer)
25 fout Wouke van Scherrenburg (oud-parlementair verslaggever)


Beste prominente Vlamingen:
14 fout Saskia De Coster (schrijfster/beeldend kunstenaar)
20 fout Patrick De Witte (columnist/tv-maker)
20 fout Goedele Wachters (nieuwslezeres/journaliste VRT)


Gemiddelden:
Prominente Nederlanders 40 fouten
Prominente Vlamingen 24 fouten
Lezers de Volkskrant 26 fouten
Lezers De Standaard 23 fouten


Het totaal aantal fouten bedroeg 1694, een gemiddelde van 29 fouten.


Jury
Als jury traden op:


- Professor Dr. Anneke Neijt. Zij studeerde Nederlands, Theoretische Literatuurwetenschap en Algemene Taalwetenschap in Utrecht. Sinds 1992 is zij hoogleraar aan de universiteit van Nijmegen.


- Ludo Permentier, auteur van de Leidraad van Het Groene Boekje en werkzaam bij de Nederlandse Taalunie.


- De wisselplaats in de jury werd ingenomen door de auteur van het dictee. Dat is dit jaar de dichter en schrijver Gerrit Komrij.


- De voorzitter: de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, Ronald Plasterk.

Het Groot Kinderdictee der Nederlandse Taal kent dit jaar twee winnaars.
De 11-jarige Simon Hellendall uit Amstelveen en de 12-jarige Isa Houtbeckers uit Wageningen eindigden op een gedeelde eerste plaats.
Ze hadden ieder één fout. Simon is leerling van de 1e Montessorischool in Amstelveen, Isa van De Zwaneridder in Wageningen.


Er waren acht kinderen met twee fouten en negen met drie fouten. Het Kinderdictee werd dit keer opmerkelijk goed gemaakt: alle deelnemers hadden minder dan tien fouten.


Het Kinderdictee, zondag 13 december uitgezonden door de NPS op Nederland 3, werd dit jaar geschreven door dichter/(jeugd-)boekenschrijver Ted van Lieshout en had als titel ‘Poëzie!’. Negenenvijftig leerlingen uit groep 8 van de basisschool, afkomstig uit alle delen van Nederland, deden aan het Kinderdictee mee.

Net als bij het Groot Dictee voor volwassenen, aanstaande woensdag op Nederland 1, werd de tekst gedicteerd door Philip Freriks in de Eerste Kamer der Staten-Generaal aan het Haagse Binnenhof.


De jury bestond dit jaar uit Jurre Bosman van het School TV Weekjournaal (juryvoorzitter), Angela Esajas van Z@psport en Bart Meijer van Het Klokhuis.

Alle prominenten van de jublileumeditie van Het Groot Dictee der Nederlandse Taal zijn inmiddels bekend. Het zijn kandidaten die in de rijke geschiedenis van het tv-dictee reeds een keer eerder in de bankjes van de Eerste Kamer zaten. Bart Chabot was zelfs bij alle eerdere edities present!


Voor Nederland doen mee: Frits Barend (journalist), Bart Chabot (schrijver/dichter/performer), Nelli Cooman (voormalig atlete), Boris Dittrich (voormalig Kamerlid D66, thans ‘Advocacy Director’ van Human Rights Watch), Kathleen Ferrier (Tweede Kamerlid CDA), Annemarie van Gaal (zakenvrouw/uitgever), Thom de Graaf (burgemeester Nijmegen), Theo Hiddema (advocaat), Catherine Keyl (presentatrice/columniste), Sara Kroos (cabaretière), Frank Lammers (acteur), Koos Postema (journalist/oud-presentator), Anniko van Santen (presentatrice), Wouke van Scherrenburg (oud-parlementair journalist), Jan Siebelink (schrijver), Jan Siemerink (oud-tennisser/tenniscoach), Mirjam Sterk (Tweede Kamerlid CDA), Inez Weski (advocate), Frits Wester (parlementair verslaggever RTL), Nilgün Yerli (cabaretière/schrijfster) en Fred Teeven (Tweede Kamerlid VVD).


Namens België treden in het strijdperk: Saskia De Coster (schrijfster/beeldend kunstenaar), Inge Heremans (grafisch vormgeefster), Patrick de Witte (columnist/ tv-maker), Geert Lambert (politicus), Jef Rademakers (journalist/dichter/schrijver/producent), Jan Van den Breghe (journalist/royalty watcher), Saartje Vandendriessche (presentatrice), Jan Verheyen (regisseur) en Goedele Wachters (nieuwslezeres VRT).

De prominente deelnemers nemen het op tegen de dertig spellingkenners die zich via voorronden in de Volkskrant en de Belgische krant De Standaard hebben geplaatst.

Het Groot Dictee der Nederlandse Taal beleeft dit jaar zijn 20-jarig jubileum.

Voor deze speciale editie nemen dertig Bekende Nederlanders en Vlamingen die eerder hebben meegedaan, opnieuw plaats in de bankjes van de Eerste Kamer om de ultieme spellingtoets te ondergaan.

Onder de dapperen die al hebben toegezegd, zijn Nelli Cooman, Jan Siebelink, Theo Hiddema, Frits Wester, Catherine Keyl, Sara Kroos, Koos Postema, Wouke van Scherrenburg, Joost Zwagerman en Frank Lammers.

Ook vaste deelnemer Bart Chabot is voor de 20e keer van de partij.

Hier ziet u de opgave die zaterdag 14 november is gepubliceerd in De Volkskrant en De Standaard.

Het is zover! Zaterdag 14 november wordt de opgave voor de voorronde van Het Groot Dictee gepubliceerd in De Volkskrant en voor België in De Standaard.

Jubileum
Het Groot Dictee der Nederlandse Taal beleeft zijn 20-jarig jubileum!

Bekende Nederlanders en Vlamingen doen de ultieme spellingstoets in de statige ambiance van de Eerste Kamer der Staten Generaal op het Haagse Binnenhof.

Zij nemen het op tegen dertig taaltalenten, die zich in de voorronden van de Volkskrant en de Belgische krant De Standaard hebben gekwalificeerd.

Het dictee wordt dit jaar opgesteld door schrijver Gerrit Komrij.

Presentatie en jury
Het programma wordt wederom gepresenteerd door Philip Freriks en Martine Tanghe.

Minister van Onderwijs Ronald Plasterk treedt evenals vorig jaar op als voorzitter van de jury.

Uitzending
Woensdag 16 december 2009 wordt de 20e editie van Het Groot Dictee der Nederlandse Taal op televisie uitgezonden.

Gerrit Komrij schrijft dit jaar de tekst. Hij zal het ongeveer 270 woorden tellende dictee zelf voordragen.

Taalvirtuoos Komrij schreef onder meer romans, gedichten, toneelstukken, essays en tv-kritieken. Ook geniet hij faam als bloemlezer van gedichten.

Het is de twintigste keer dat het Groot Dictee wordt georganiseerd.

Vorig jaar, toen de tekst was geschreven door Kristien Hemmerechts, scoorden de deelnemers een gemiddelde van 33,5 fouten. Daarmee bleek het dictee het op één na moeilijkste sinds 1990!

Het Groot Dictee is een samenwerkingsverband van de NPS, de Volkskrant en de Standaard. Het tv-programma wordt geproduceerd door Men at Work TV Producties.

Advocaat Luc Panis uit het Belgische Dilbeek won met 8 fouten. Het gemiddelde was 34 fouten.

Twee Vlamingen en een Nederlander bezetten een gedeelde tweede plaats met elk 12 fouten: An Symoens uit Gijzegem Vlaanderen, Tim Van Der Heyden uit Borchtlombeek Vlaanderen en Jasper Dekker uit Den Bosch.


Beste prominenten:
1. Hendrik Vos, commentator radio en televisie, docent Europese politiek aan de Universiteit Gent 19 fout.
2. Rob Heirbaut, journalist bij de VRT, specialisme Europa 21 fout.
3. Eva Brems, voorzitter Amnesty International en hoogleraar Mensenrechten aan de Universiteit Gent 23 fout.


Beste Nederlandse prominenten
1. Bart Chabot, schrijver/dichter o.a. Patatje Oorlog, McPain, FC Dood, Broodbiografie 27 ft
2. Mariannne Vos, wielrenster, olympisch goud Beijing 2008 op de baan, 4 x wereldkampioen in diverse disciplines, 34 ft
2. Carine Crutzen, actrice in o.a. Vuurzee, Oud Geld, Pleidooi 34 ft.


Totaal aantal deelnemers 58
Totaal fouten 1945
Gemiddeld 33,5


Prominente Hollanders 904 fouten, 19 deelnemers
Prominente Vlamingen 339 fouten, 10 deelnemers
Volkskrant 466 fouten, 20 deelnemers
De Standaard 236 fouten, 9 deelnemers

Marlinde van Roekel(11) uit Ede en Bibi van Wijnsberge(11) uit Wageningen hadden maar twee fouten.

De meisjes eindigden op een gedeelde eerste plaats. Net naast de overwinning greep Jelle Aalberts uit Heiloo met drie fouten.


Het Kinderdictee, zaterdag 13 december uitgezonden door de NPS, werd dit jaar geschreven door jeugdboekenschrijver Edward van de Vendel en had als titel ‘Spreekbeurten’.


Zestig leerlingen uit groep 8 van de basisschool, afkomstig uit alle delen van Nederland, deden aan het Kinderdictee mee. Zij maakten in totaal 649 fouten, een gemiddelde van 11. 


Philip Freriks nam het dictee af in de Eerste Kamer der Staten-Generaal aan het Haagse Binnenhof. De jury bestond dit jaar uit Jurre Bosman van het School TV Weekjournaal (juryvoorzitter), Angela Esajas van Z@psport en Bart Meijer van Het Klokhuis.

Agnes Jongerius, Bram Peper, Marianne Vos en Tijs van den Brink behoren tot de dertig deelnemende prominenten.

Nederlandse prominenten:
tv-persoonlijkheid Esmaa Alariachi, oud-profvoetballer en manager voetbalzaken van FC Twente Mohammed Allach, radio- en tv-presentator Tijs van den Brink, schrijver/dichter Bart Chabot, Ali Çifteci, acteur in o.a. Vuurzee en Oppassen en bij diverse theatergroepen, actrice Carine Crutzen, Kim Feenstra, f, otomodel, winnaar tv-programma Holland's Next Top Model, tv-presentator Jochem van Gelder, Wilfred Genee, presentator tv-programma Voetbal International, columnist Telegraaf, schrijver van Lange Tenen, schrijfster/columniste Renske de Greef, FNV-voorzitter Agnes Jongerius, oorlogsjournalist Arnold Karskens, zangeres Berget Lewis, SP-senator Paul Peters, strafrechtadvocaat Peter Plasman, actrice/columniste Elle van Rijn, Journaal-presentatrice Jeanet Schuurman, actrice Jasmine Sendar, staatssecretaris van Buitenlandse Zaken Frans Timmermans, wielrenster Marianne Vos en oud-minister/oud-burgemeester Bram Peper.


Uit Vlaanderen komen: voorzitter van Amnesty International en hoogleraar Mensenrechten aan de Universiteit van Gent Eva Brems, schrijver Randall Casaer, Miss België 2007 Annelien Coorevits, Sophie Dewaele, presentatrice bij VijfTV, schrijfster en columniste, comedian Youssef El Mousaoui, VRT-journalist Rob Heirbaut, schrijfster Rachida Lamrabet, radiopresentator Sven Pichal, Ben Roelants, presentator van o.a. Junior Eurosong en De Naaktkalender en presentator bij radiozender Donna en radio en tv-commentator/docent Europese politiek aan de Universiteit van Gent Hendrik Vos.

De Vlaamse schrijfster Kristien Hemmerechts (52) schrijft dit jaar Het Groot Dictee der Nederlandse Taal.

Hemmerechts is auteur van romans, verhalen, reisverhalen, essays en scenario's voor korte films. Ze is verder hoofddocent Engelse letterkunde aan de Katholieke Universiteit in haar geboortestad Brussel.
(Foto: Bert Castelein.)

Het Groot Dictee der Nederlandse Taal wordt woensdag 17 december uitgezonden op Nederland 1.

Dertig bekende Nederlanders en Vlamingen doen de ultieme spellingtoets in de statige ambiance van de Eerste Kamer der Staten Generaal op het Haagse Binnenhof. Zij nemen het op tegen dertig Nederlanders en Vlamingen, die zich kunnen kandideren via voorronden in de Volkskrant en de Belgische krant De Standaard.
Het NPS-programma, een productie van Men at Work TV Produkties in Rotterdam, wordt gepresenteerd door Philip Freriks en VRT-journaliste Martine Tanghe.

De jury van Het Groot Dictee der Nederlandse Taal wordt dit jaar voorgezeten door de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen, Ronald Plasterk.

Hij volgt oud-Tweede Kamervoorzitter Jeltje van Nieuwenhoven op, die drie jaar juryvoorzitter was.

De Belgische Mady Van Goethem uit Sinaai heeft met 5 fouten het 18e Groot Dictee der Nederlandse Taal gewonnen.

Tweede werd ook een Belg: de student Ward Smeyers uit Houthalen-Helchteren met zes fouten. Derde werd gemeente-ambtenaar Bob Boersema uit het Nederlandse Ermelo met acht fouten.

De beste prominenten waren de Belgische Stefan Brijs (10 fouten.) en Peter Terrin (10 fouten.). De Nederlander Christiaan Weijts had 11 fouten. Alledrie de heren zijn schrijvers.

De 59 deelnemers maakten 1143 fouten. Dat is een gemiddelde van 19. Het gemiddelde in 2006 was 31 fouten.

De 18e editie van het Groot Dictee der Nederlandse Taal is uitgezonden op 19 december om 20.30 uur op Nederland 1.

De weduwe van de in oktober overleden schrijver Jan Wolkers, heeft het dictee dat haar man schreef voorgelezen. Zij deed dat aan het begin van de tv-uitzending op woensdag 19 december op Nederland 1. Daarna namen Philip Freriks en de Vlaamse presentatrice Martine Tanghe het dicteren over. Karina Wolkers zal ook deel uitmaken van de jury. Het Groot Dictee der Nederlandse Taal beleefde alweer zijn achttiende jaargang. Dertig bekende Nederlanders en Vlamingen deden de ultieme spellingtoets in de statige ambiance van de Eerste Kamer der Staten Generaal op het Haagse Binnenhof. Zij namen het op tegen dertig taaltalenten, die zich door de voorronden van de Volkskrant en de Belgische krant De Standaard hebben heen geschreven. Op zaterdag 15 december gingen 60 kinderen hen voor in het Kinderdictee op Z@pp (Nederland 3).

Jeltje van Nieuwenhoven - voorzitter:
voormalig Tweede-Kamerlid van de PvdA en ex-voorzitter van de Tweede-Kamer. Momenteel is zij gedeputeerde van Zuid-Holland.

Prof.dr. H.J. (Henk) Verkuyl:
emeritus hoogleraar Taalkunde van de Universiteit van Utrecht. Bij puzzelaars geniet hij een grote reputatie als auteur van puzzelwoordenboeken onder het pseudoniem Henk Verschuil.

Ludo Permentier:
Vlaams journalist, auteur leidraad Groene Boekje, redacteur Van Dale.

Karina Wolkers:
weduwer van de auteur van het 18e Groot Dictee, schrijver en kunstenaar Jan Wolkers.

Nederlandse prominenten:

Khadija Arib, Tweede Kamerlid voor de PvdA - Derk Bolt, verslaggever van o.a. Spoorloos - Bart Chabot, schrijver en dichter - Bas van de Goor, ex-volleybalspeler - Angela Groothuizen, zangeres/actrice/presentatrice – Monica Hendrickx, actrice – Gerrit Hiemstra, weerman NOS Journaal – Viola Holt, presentatrice - Tineke Huizinga, Staatssecretaris van Verkeer en Waterstaat - Joost Karhof, presentator NOVA - Sara Kroos, cabaretière – Jan-Hein Kuijpers, advocaat – Joris Linssen, presentator – Dick Matena, stripmaker - Lex Runderkamp, onderzoeksjournalist NOS Journaal - Mirjam Sterk, Tweede Kamerlid voor het CDA en Klaas de Vries, Eerste Kamerlid voor de PvdA - Christiaan Weijts, schrijver.

Uit Vlaanderen komen:

Guido Belcanto, zanger/muzikant – Stefan Brijs, schrijver – Freddy de Kerpel, bokser – Agnes de Nul, actrice – Geert Lambert, senator -  Ruth Lasters, schrijfster – Kevin Major, DJ - Nele Somers, Miss Belgian Beauty – Peter Terrin, schrijver en Daisy van Cauwenbergh, ex-Miss Belgium.